Böbrek Taş Hastalığı

                          BÖBREK TAŞ HASTALIĞI

Böbrek ve idrar yolundaki taş ve kum sık karşılaştığımız sağlık
sorunlarındandır.Yan ağrısı,yani böbrek ağrısı bel ağrısı ile çoğu
zaman karışabilmektedir.
Taşlar aslında çoğumuzun bildiğinden çok daha tehlikelidir.
Taş ağrısını kimileri doğum sancısı ile
karşılaştırmaktadır,düşürmeyenlerimiz için belki bir anlamda ağrının
şiddetini tarif etmek açısından yeterlimidir?
Taşların herbirinin oluş sebebi bulunamamaktadır ancak
yediklerimiz,içtiklerimizle doğrudan alakalı olduğu kadar ailevi
faktörlerinde büyük etkisi olduğu bilinmektedir.
Taş ağrısı iştahsızlık,terleme,kıvrandıran yan ağrısı,ateş ve çoğu
zaman bulantı,kusma yapabilir.İdrarın rengi bulanıklaşmış olabilir.
Bayanlar daha sık idrar yolu enfeksiyonu olmalarına rağmen taşları
daha kolay düşürdükleri bilinmektedir.Erkeklerde taş görünme sıklığı
da daha fazladır.
Gebelikte taş görülme sıklığı değişmesede taş tanısı koymak
zorlaşmakta veya atlanmaktadır.Anne adayları dikkatli olmalıdır.
Neyazık ki minik bebeklerin bile taş sancısı çektiklerini gösteren
çalışmalar vardır.Çocukluk çağında,özellikle ergenlik çağında kalsiyüm
metabolizmasındaki değişikliklerden dolayı taş rahatsızlığı sık
görülebilmektedir.
Üriner sistemimizdeki taş bulunduğu yeri tahriş ederek başka
rahatsızlıklara, örneğin idrar yolu enfeksiyonlarına da yol açabilir.
Aslında gerçek anlamda kum dökmek diye birşey yoktur.Kum diye
adlandırılan çok küçük taşlardır.
Şuhut'un tüm içme suları mineral yapısından dolayı taş yapabilmektedir.
Özellikle belediyemizin çalışmalarıyla tertemiz şehir suyumuz ne yazık
ki taş oluşumuna engel olamamaktadır,bu durum Şuhut'un çoğu köy suları
ve çeşmeleri için de geçerlidir.
Taş olduğunun tesbiti için muayene,röntgen çoğu zaman yeterli
olabilmektedir.Fakat taşların hepsi aynı cins değildir.Bazı taşlar
röntgende görülemez.
İdrar tahlili tanıyı güçlendirir.ancak ultrason ve bilgisayarlı
tomografi ile taşın yerinin tesbiti de gereklidir.
Çünkü taş tıkayıcı bir yerde ise böbreklerden süzülen idrar geri
böbreklere dönecek ve böbreğimizin artık çalışamaz hale gelmesine
sebep olacak eğer diğer böbrekte de problem varsa dializ hastası
olmamıza neden olacaktır.
Bir gün dializ hastaları ile ilgili ayrı bir yazı yazmak
istiyorum.Ancak onlara karşı çok anlayışlı,şevkatli olmamız
gerektiğini özellikle vurgulamalıyım.
Ayrıca zamanında ilçemize dializ merkezini kazandıran hayırseverlere
ve bürokratlara tüm hemşehrilerim adına tesekkürü bir borç bilirim.
Tedavilerde çok çeşitlidir;kimi hastada ameliyat,cerrahi
kaçınılmazdır.Bu taşın büyüklüğü ve yeri ile alakalı basit bir
ameliyattır.Ayrıca yine kameralar yardımı ile taşın içten veya dıştan
müdahale ile çıkartılması,şok dalgaları göndererek taşın düşürülebilir
parçalara kırılması da mümkündür.
Kendi kendine düşen bir taşınız bile varsa bu taşı saklayıp tetkike
götürmenizde büyük önem vardır.
Taşın hangi madde veya maddelerden oluştuğunun bilimesi tekrar taş
oluşumunun engellenmesinde fayda sağlayacaktır.
Tavsiyelerime gelince;
Çok bol su içmeliyiz,özellikle sıcak yaz günleri veya oruç tuttuğumuz
günlerde iftardan sahura kadar daha da fazla su tüketmeliyiz altına
çizerek su yazıyorum çünkü hiçbir sıvı suyun yerini tutamaz.
Miktarını iki litreden az olmamak kaydıyla diye belirleyelim ama tabii
kişiden kişiye farklılık gösterir.
Her yaşta bu miktar değişebileceği gibi sistemik hastalığı olanlar
mesela kalp yetmezliği,yüksek tansiyon,böbrek yetmezliği olanlar
mutlaka günlük su alım miktarını hekimlerine danışmalıdırlar.
Küçük bir ilçe devlet hastanesi olmasına rağmen Sayın Bakanımızın
katkılarıyla bir üroloji uzmanımızın bulunması ilçemiz için çok büyük
şanstır.Ayrıca bu üroluğun sevgili dostum Dr Hazım olması daha da
büyük bir şans.
Halk arasında taş düşürmek için bazı inanışlar var.Yoğurdun acı
suyu,mısır püskülü suyu,bazı bitki çayları..bunları denemekte hiç bir
sakınca yok.Hoplayıp,zıplamak da makul ölçülerde denenebilir.
Ağrınız olduğunda sıcak bir duş,ağrıyan bölgemize ılık-sıcak uygulama
ve kaplıcanın bir nebze rahatlatıcı etkisi olacaktır.
İdrarınız geldiğnde kesinlikle tutmayın.Büyük tuvaletinizi de tutmayın.
Ağrınız varken eğer gerekmiyorsa ayakta uzun süre kalmayın.Çok önemli
bir uyarım ise taş idrar yolunda yola çıkmışken ağrı yapar,ağrı kesici
ile ağrı geçirilir ama ya taş düşüren birisinin apandistide varsa yani
karnının sağ altında kasıklara yakın bölgesi ağrıyorsa geç
kalındığında apandist patlayabilir bu sebeple taşınızın yeri mutlaka
bir ürolog veya acil tıp uzmanınca belirlenmeli,hasta
bilgilendirilmelidir.
Sebze ve meyveleri bol su ile yıkayın.
Ölçülü beslenerek devamlı aynı tür gıdaları tüketmeyin.Süt ve süt
ürünlerini,çay,kahve,çikolata,ıspanak,pancar gibi besinleri aşırı
tüketmeyin.
Gelecek ay nasipse size diş sağlığı ve diş fırçalamanın önemini yazacağım.
Şuhut şehir merkezine yapılacak iş merkezi beni çok
heyecanlandırdı.Şimiden hayırlı olsun.
Taş gibi sağlam ama taşsız günler.


Dr.Birand TANERİ

birandst@yahoo.com