> Aslında çoğumuz zaten geçtiğimiz sıcak yaz günlerinde tarlada
> çalışırken veya kıymetli dostum Ömer gibi göl kıyısında veya
> deniz,havuz kıyılarında kavrulduk.Ama havaların dengesi bozuldu;yaz
> geç geliyor,pişiriyor ve geç terk ediyor.
> Güneş yanıkları derece derecedir.Hafif bir kızarıklık ve
> ağrıdan,hayatı tehdit edebilecek yanıklara kadar çeşitli şekillerde
> sınıflandırılır.Burada bir şekilde güneş ışınına maruz kalan kişilere
> ilk yardımla ilgili bazı önemli tavsiyelerim olacak;
> İlk ve en önemlisi kişinin güneşten hızla uzaklaştırılması,gölge ve
> serin bir yere taşınması gerekmektedir.İmkanlar mevcutsa kişinin ateşi
> ölçülmelidir.Normal vücut sıcaklığının 36.5 derece olduğunu vurgulamak
> isterim.Kişinin eğer bilinci açıksa ağızdan bol miktarda su veya sıvı
> alımı sağlanmalıdır.Bilinci bulanıksa bu denenmemelidir.Yanan cilt
> bölgesi başta olmak üzere başımız da dahil olma üzere olabildiğince
> geniş vücut bölgesine soğuk uygulamanın büyük faydası
> olacaktır.Hastaya soğuk duş yaptırılabilir.Yanık bölgenin üzeri açık
> bırakılmalı kısa süreli bile olsa hastanın transferi gerekiyorsa
> güneşle tekrar temasından kaçınılmalıdır.Hastanın ateşi
> düşürülemiyorsa aspirin veya paracetamol verilebilir.
> Yanık bölgesinde kabarcık görmeniz,aşırı hassasiyet veya
> kızarıklık,genel durum bozukluğu,bilinç de değişiklikler görmeniz
> durumunda hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna
> başvurmalısınız.
> Hayatı tehdit etmeyen çoğu basit yanık vakasında yanık yerine
> sürülebilen,o bölgeyi uyuşturan ağrı kesici kremler,yara iyileştiri
> merhemlerin yanısıra kimi zaman tedavide bunlara ek olarak daha
> kuvvetli merhemler,yara yerine uygulanan antibiyotik niteliğinde
> ampuller veya ağızdan alınabilen ağrı kesiciler,yanık yerinin iltehap
> durumuna göre hekimizin uygun göreceği antibiyotikler eklenebilir.
> Halk arasında uygulanan yoğurt ve benzeri sürülen bazı şeylerin(diş
> macunu) de yan etkisi olabilmektedir.Vücüt ısısınını düşürmekte
> yardımcı olacak soğukluktaysa bir süre uygulanabilir ama bilinçsiz
> kullanım ile aşırı cilt kuruluğu ve yanığı kötüleştirici etkisi
> olabilir bu tarz yeri mide olan gidaların ciltteki hatalı
> kullanılımlarının.
> Yanık oluşmuşsa biliçsizce su toplayan yerlerin patlatılması,ölü
> derinin yanısıra sağlıklı derinin de soyulması derinin enfekte olma
> ihtimalini arttıracaktır.
> Acil servislere başvurduğunuzda yanık derecenize göre burnshield
> olarak adlandırılan pansuman yapılmakta bu hem ağrıyı azaltmakta hem
> de iyileşmeyi hızlandırmaktadır.
> Güneş çarpması da hayati bir durumdur.Terleme ile oluşan sıvı kaybı
> ve vücut ısısının aşırı yükselmesi nedeniyle ortaya
> çıkar.Bulantı,kusma,yüksek ateş,bitkinlik,halsizlik,huzursuzluk,kalp
> hızında artma (taşikardi) hızlı nefes alıp verme,kas krampları,vücut
> ağrıları ve baş ağrısı ile birlikte görülür.
> Şuanda görev yapmakta olduğum Başkent Üniversitesi Hastanesinin yanık
> polikiniğinin tüm Türkiye de parmakla gösterilen bir başarıya sahip
> olduğunu da vurgulamak isterim.
> Güneş ışınlarının cilt kanserleri için en büyük risk faktörü olduğu
> ve 18 yaşından önce bu ışınların büyük kısmına maruz kalındığı da
> unutulmamalıdır.
> Tavsiyelerim;
> Güneşin yakıcılığının çok olduğu saatlerde güneşe çıkmamalı (11 ile
> 15 arası) ;eğer mutlak çıkılması gerekiyorsa başta şapka olmak üzere
> güneşe maruz kalan yerlerimizin üstünü örterek korumanız gerekir.Bunun
> için yaz ortasında şemsiye kullanmaktan bile kaçınmamalısınız.
> Eczacınızın veya hekimizin cildinize göre önerdiği koruma faktörlü
> güneş kremlerini her güneşe çıkmadan önce düzenli olarak
> kullanmalısınız.
> Yaz aylarında açık renk giysileri tercih etmelisiniz.
> Çocuklar,özellikle bebeklerin ciltleri çok daha hassas olduğundan
> onların fazla miktarda güneşle teması konusunda hassas
> olmalısınız.Tabii büyüme ve gelişmeleri için gerekli güneş ışınından
> da kacırmamalısınız.
> Güneşlenmek veya deniz girmek maksadı ile güneş altında kalıyorsanız
> 15 dakikadan daha uzun süre beklemeden gölge biryerde bir süre
> istirahat etmelisiniz.
Dr.Birand TANERİ