Guatr ve Unutkanlık
GUATR VE UNUTKANLIK
(En sonda ki kurban tavsiyelerimi de okuyun)
İlçemizde çok sık görülen hipotiroid hastalığı bütün vücudu etkileyebilir.Değişik sistemlerimiz tiroid fonksiyonlarımız bozulduğu zaman sinyal verir.Hastalığın hekim açısından teşhisi zor,tedavisi kolaydır.(malesef ilçemizde tiroid kan tahlili yapılmadığından teşhis daha da zordur)
Tiroid fonksiyonlarımızın bozulması,az çalışması edinsel yani sonradan da ortaya çıkabilir.
Bu bezin iltehaplanması(bazen basit bir üst solunum yolu enfeksiyonu sonrası)
veya bazı ilaçların yan etkisiyle bile olabilir.Bazen ameliyat sonrası ortaya çıkabilir.Doğuştan ve bazı genetik sebeplerden dolayı denge bozulabilir.İyod azlığı ilçemizde ve karadenizde sık görülmektedir.Tedbir amaçlı aile hekiminiz aksini söyleyene dek iyotlu tuzlar tüketmenizde fayda var.(tansiyona dikkat!)Bağışıklık sistemi hastalıkları da sık rastlanan nedenlerindendir.
Muayene sırasında sık karşılaştığımız aşağıdaki yakınmalar bize hipotiroid rahatsızlığını düşündürür :
Uzamış yorgunluk,bitkinlik,halsizlik,
En önemlisi yeni başlamış unutkanlık,yavaş düşünme,yeteri kadar konsantre olamama,algılamada bozukluk herhalde hiçbirimize tiroid bezinin yetersiz çalıştığını cağrıştırmamakta?
Sabahları uyanmakta zorlanma,gün içersinde uykululuk hali.
Özellikle ellerde,ayaklarda üşüme ve genel vücudu soğuk hissetme.Reflekslerde azalma.
Yeni başlayan ve bir süredir rahatsız edici boyutlar ulaşmış cilt problemleri özellikle kuru,kaşınan,kepekli,hafif sararmış veya portakal renginde deri,kolay kırılan tırnaklar.
Hızla artmış saç dökülmesi,saçlarda azalma kimi vakalarda kaşlarda dökülme.El ve ayaklarda şişlikler.
Genel vücut hareketlerinde yavaşlama..İştah kaybı ve buna rağmen kilo alma sıkı diet’lere rağmen kilo verememe.Uzamış kabızlık.Ses ve ses tonunda değişiklik,kalınlaşma,kısılma rahatsız edici gece horlaması.
Göz etrafında ve gözün altında şişler,ödemler ortaya çıkması.
Depresyon ve hayattan keyif alamama,tembellik.Cinsel isteksizlik ve başarısızlık.
İşitme,duymada azalma.Kalp hızının azalması.Kan kolestrollerınde artış.
Yeni ortaya çıkan kekemelik.Adet sıklığını değişmesi,azalması,adetlerin kesilmesi veya kanama miktarının artması,krampların ortaya çıkması.
Gebe kalamama,tekrarlayan düşükler..Tanı konamaması ve gecikmesi durumunda boynumuzda kozmetik açıdan kötü bir görünüm olan guatr şişliğinin ortaya çıkması.Kaslarda ve eklemlerde ağrı,karıncalanma olarak sıralayabilirim.
Yukarda ki şikayetlerden bir veya birkaçı varsa tiroid fonksiyonlarına mutlaka baktırmalısınız.
Bebeklerde ve çocuklarda hipotiriodi çok daha önemlidir.Yeni doğan bebekte topuk kanında bakılan ilk testlerden birisi de tiroid fonksiyonudur.
Bebekte tiz sesle ağlama,pelte gibi az hareketlilik,dil büyüklüğü,ses kalınlığı,uzamış yeni doğan sarılığı,göbek fıtığı,olabilir.Ayrıca kalıcı zeka geriliği.büyüme gelişmede yavaşlama,görülebileceği gibi bebek dışardan tümüyle normal olarak da değerlendirilebilir,bu da gayet yanıltıcı olur.Çocujklarda ise emekleyememe,anneyi bile tanıyamama,oturamama ve hareket ve reflekslerde yavaşlama görülür.
Bu bulguların herhangibiri varsa ilk olarak çocuk doktoruna sonrada onun önerisiyle çocuk endokrinoloğuna danışmakla çocuğunuzun geleceğinde tedavi edilebilir bir sebebi ihmal etmemiş olursunuz.
İlaç tedavisi ile şikayetler çoğu zaman gerileyebilmektedir.Hatta tümüyle düzelmektedir.Ancak bazı vakalarda ileri tetkikler yapıldıkatan sonra amelıyat planlanabilmektedir.Atom tedavisi gibi tedavi seçenekleride mevcuttur.
İlaç tedavisinin etkinliğini değerlendirebilmek için de fonksiyon testlerinin değerlendirlimesi gerekir.
Düzenli spor ve yürüyüşün tedaviye katkısı çok fazladır.
İlçe de görev yaptığım süre boyunca devlet hastanemizde tiroid fonksiyon testlerinin yapılabilmesi,gerekli imkanın sağlanması için çok uğraş verdim.En,en üst yetkili mercilere kadar bu konunun önemini anlattım,tahliller için Afyon şehir merkezine gidilmesinin ilçe halkına büyük zorluk olduğunu tanı koymada ki sıkıntılarımızı raporladım.Ancak görüyorum ki Ankara’ya hasta olarak veya ziyarete gelen hemşehrilerimden öğrendiğim kadarıyla hiç bir gelişme olmamış.
Başka bir yazımda hipertiroid rahatsızlığını yazacağım ancak burada hipertiroidi de görülebilen şikayetleride sıralamak istedim;
Genelde yeni başlayan sinirlilik,aşırı heyecan,duygusallık,kilo kaybı,sıcağa tahammülsüzluk,titreme,çarpıntı,saç dökülmesi,cilt ve tırnak değişiklikleri,uzamış ıshal,bağırsak hareketlerinde değişiklik,gözlerin dışa doğru bombeleşmesi gibi şikayetler görülebilir.
Geçen sene ki kurban yazımı okudum da gayet güzel olmuş bence. O yazıdan bir özet:
Mübarek kurban bayramı arifesinde dini olduğu kadar sosyal bir olgu olan kurbanda sağlık konusunu yazacağım.
İslami et kesimi açısından gerekli mevzularda bilgilendirmeleri ilçe muftülüğümüze,hayvan hastalıkları ve hayvan hakları açısından gerekli uyarıları yapmayı ise veteriner hekimlerimize bırakıyorum.Veteriner hekim yayınlarında hangi hayvanın kesilebileceği,hasta hayvanın tesbiti konusu ve özellikle hayvanlardan insana bulaşabilen hastalıklar konusunda gayet önemli bilgiler verilmiş.
Kurban kesiminde mesleki olarak kesimcilikle uğraşan profesyoneller kadar bayramdan bayrama bu işe el atan amatörler de dikkatli olmalılar.Yanlış veya dikkatsiz bir kesim girişimi bayramın çok tatsız geçmesine sebebiyet verebilecektir.
İlçemizde asıl mesleği kasaplık olanlar bayram zamanı ekmek parası için şehir dişına çıkmaktalar;genellikle bu durumda görev acemi kasaplara kalmakta.
Öncelikle sağlık açısından dinimizinde emrettiği gibi temizlikten başlayalım.Kesim ortamı ve etrafı kurbanın temel prensiplerine uygun tertemiz olmalı,mutlaka çok yakınlarda kullanımı kolay akar su bulunmalı.
İlçemizdeki büyük et entegre tesislerini ziyaretlerimde gördüğüm titizlikle uygulanan çizme,maske,eldiven kullanımı gibi koruyucu yöntemler kullanılabilirse hayvanlardan bulaşabilen brusella,şarbon gibi hastalıklardan yüksek oranda korunulmuş olunur.Et için kullanılan bıçak sadece et kesiminde kullanılmalı,başka besinlere temas etmemeli;hatta etin sakatatlarına temas eden biçak bile diğer yerlere dokunmamalıdır.
Eğer mümkünse kurbanı tutmaya yardım edenler dahi eldiven giymeli,maske takmalıdırlar.
Hayvanı devirirken,yatırırken ve tutarken yapılacak dikkatsizlikte kırık,çıkık ve kesiklere neden olabilir.
Genelde en son dozunu askerlik yaparken uygulanmış tetanoz aşısının beş senelik koruyuculuğu olduğunu ve eğer kirli bir kesi veya yara olursa bunun hekiminiz tarafından tekrar değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmalıyım.
Yine kanama problemi olan(bazı kan hastalıkları) veya devamlı kan sulandırıcı kullanmak zorunda bulunan hastalığı olan kasap veya acemi kasapların herhangibir keside çok daha büyük risk altında bulundukları çok açıktır.Bu kişiler eğer işin ehli değillerse yardımda bile bulunmaktan kaçınmalıdırlar.
Normal bir kanamada ise kanayan yerin üzerine kuvvetle bastırılmalı eğer büyük bir kesi varsa turnike uygulaması yapılmalı.Turnike uygulaması yeterli sürede olmalıdır.
El,parmak veya herhangibir uzvunuzun tümüyle kesilmesi halinde hemen kopan parça çok temiz bir poşete konmalı bu poşet ise içi buz dolu başka bir poşete konmalı.Kopan yer buz ile direkt temas etmemelidir.En kısa zamanda bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.Bu sağlık kuruluşunun uzman doktorların bulunduğu üst basamak olması zamanın değerlendirilmesi için çok önemlidir.
Kesim sırasında çok fazla göz yaralanması olabilmektedir.Bu yaralanmalarda kalıcı hasar olmaması için çok dikkatli olunması gerekmektedir.
Kurbanlığın sindirim sistemi çok pistir ve bakterilerle doludur bu sebeple kurbanın üzerine yüklenmemeli,asarak gerekli işlemleri yapmılmalıdır.
Hayvandan bulaşabilecek hastalıklar ve belirtileri konusunu uzun uzun yazmaya gerek yok.Asıl dikkatli olunması gereken hayvanın dış görünüşü ve iç organlarında normalda olmaması gereken bulguların olması.Bu durumda hemen bir veteriner hekime danışmanız gerekir.Bruselloz,kist hidatik,sistiserkoz,sarkoplazmoz,verem,toksoplazmoz ve özellikle şarbon insan sağlığı içinde çok tehlikelidir.
Kurbandan çıkan atıklar dikkatlice kanalizasyona atılmalıdır.Çevre sağlığına büyük özen gösterilmelidir.
Kurban da beslenmemize de çok dikkat etmeliyiz.Aşırı yağ ve protein yüklemesi ishal ve benzeri mide,bağırsak sistemi hastalıklarını tetikleyeceği gibi kronik hastağı olanlar;özellikle yüksek tansiyon,şeker hastalığı ve yüksek kolestrolü bulunanlar hayati tehlike ile bile karşı karşıya kalabilirler.
Normalde uyguladıkları diet programının çok dışına çıkmaları vücüdun ani bir tehlike ile yüzleşmesine yol açacaktır.Tabii kimseye dinimizin emrettiği kurban etinden “yemeyin” demiyoruz ama burada da ölçülü olmaya özellikle dikkat etmeliyiz.Yağsız pişirme yöntemleri tercih edilmeli.Mümkün oldukça et dinlendirilmeli yumuşamasına fırsat verilmeli ki hazmıda o kadar kolay olsun.Büyüklerimiz etin kısık ateşte pişirilmesini önerir,bunun da sağlık açısından çok yararlı olduğunu vurgulamalıyım.
Dietisyenler kurban etinin sebze ile pişilmesi ve tüketilmesinin kolestrolü dengeleyeceğini belirtiyor.
Bayramda etin yanında tatlılar,çukulatalar,börekler de normalden fazla miktarda tüketiliyor.Bunlarda güzel bayram günlerini acil serviste geçirmenize sebep olabilir.
Bayram boyu ben acilde görevli olacağım efendim,beklerim.. (tabii bayramlaşmaya)
Bayramlarda trafik kazalarıda hepimizde çok üzülüyoruz.Trafikde sorumluluğumuzu bilerek kendimizin ve başkalarıın canını tehlikeye atmamalıyız.
Hepinizin mübarek kurban bayramını kutlar sağlık ve neşe dolu günler dilerim.
Dr.Birand TANERİ
|
Firefox 3 veya 
IE 8'de görünür.
Duyurular
İhaleler
Projeler
Bilgi Edinme
T.C. Kimlik No
E-İçişleri
E-Mevzuat
Resmi Gazete
(0232) 464 1053
Web
E-posta