Kurban Bayramı

                                                        KURBAN BAYRAMI
           
Mübarek kurban bayramı arifesinde dini olduğu kadar sosyal bir olgu olan kurbanda sağlık konusunu yazacağım.
Geçen sene ilçemizde ki kesimci ve kasaplara kesimde sağlık konusunda bilgilendiren bir seminer anlatmıştım..
İslami kesim açısından gerekli mevzularda bilgilendirmeleri ilçe muftülüğümüze,hayvan hastalıkları ve hayvan hakları açısından gerekli uyarıları yapmayı ise veteriner hekimlerimize bırakıyorum.Bu hafta cuma hutbesinde zaten kurban kesimi konusunda çok önemli uyarılar vardı;veteriner hekim yayınlarında ise hangi hayvanın kesilebileceği,hasta hayvanın tesbiti konusu ve özellikle hayvanlardan insana bulaşabilen hastalıklar konusunda gayet önemli bilgiler verilmiş.
Kurban kesiminde en az meslek olarak kesimcilikle uğraşan profesyoneller kadar bayramdan bayrama bu işe el atanlar da dikkatli olmalılar.Yanlış veya dikkatsiz bir kesim girişimi bayramın çok tatsız geçmesine sebebiyet verebilecektir.
İlçemizde asıl mesleği kasaplık olanlar bayram zamanı ekmek parası için şehir dişına çıkmaktalar;genellikle bu durumda görev acemi kasaplara kalmakta.
Öncelikle sağlık açısından dinimizinde emrettiği gibi temizlikten başlayalım.Kesim ortamı ve etrafı kurbanın temel prensiplerine uygun tertemiz olmalı,mutlaka çok yakınlarda kullanımı kolay akar su bulunmalı.
İlçemizdeki büyük et entegre tesislerini ziyaretlerimde gördüğüm titizlikle uygulanan çizme,maske,eldiven kullanımı gibi koruyucu yöntemler kullanılabilirse hayvanlardan bulaşabilen brusella,şarbon gibi hastalıklardan  yüksek oranda korunulmuş olunur.Et için kullanılan bıçak sadece et kesiminde kullanılmalı,başka besinlere temas etmemeli;hatta etin sakatatlarına temas eden biçak bile diğer yerlere dokunmamalıdır.
Eğer mümkünse kurbanı tutmaya yardım edenler dahi eldiven giymeli,maske takmalıdırlar.
Hayvanı devirirken,yatırırken ve tutarken yapılacak dikkatsizlikte kırık,çıkık ve kesiklere neden olabilir.
Genelde en son dozunu askerlik yaparken uygulanmış tetanoz aşısının beş senelik koruyuculuğu olduğunu ve eğer kirli bir kesi veya yara olursa bunun hekiminiz tarafından tekrar değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmalıyım.
Yine kanama problemi olan(bazı kan hastalıkları) veya devamlı kan sulandırıcı kullanmak zorunda bulunan hastalığı olan kasap veya acemi kasapların herhangibir keside çok daha büyük risk altında bulundukları çok açıktır.Bu kişiler eğer işin ehli değillerse yardımda bile bulunmaktan kaçınmalıdırlar.
Normal bir kanamada ise kanayan yerin üzerine kuvvetle bastırılmalı eğer büyük bir kesi varsa turnike uygulaması yapılmalı.Turnike uygulaması çok kısa süreli olmalıdır.
El,parmak veya herhangibir uzvunuzun tümüyle kesilmesi halinde hemen kopan parça çok temiz bir poşete konmalı bu poşet ise içi buz dolu başka bir poşete konmalı.Kopan yer buz ile direkt temas etmemelidir.En kısa zamanda bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.Bu sağlık kuruluşunun uzman doktorların bulunduğu üst basamak olması zamanın değerlendirilmesi için çok önemlidir.
Kesim sırasında çok fazla göz yaralanması olabilmektedir.Bu yaralanmalarda kalıcı hasar olmaması için çok dikkatli olunması gerekmektedir.
Kurbanlığın sindirim sistemi çok pistir ve bakterilerle doludur bu sebeple kurbanın üzerine yüklenmemeli,asarak gerekli işlemleri yapmalısınız.
Hayvandan bulaşabilecek hastalıklar ve belirtileri konusunu uzun uzun yazmaya gerek yok.Asıl dikkatli olunması gereken hayvanın dış görünüşü ve iç organlarında normalda olmaması gereken bulguların olması.Bu durumda hemen bir veteriner hekime danışmanız gerekir.Bruselloz,kist hidatik,sistiserkoz,sarkoplazmoz,verem,toksoplazmoz ve özellikle şarbon insan sağlığı içinde çok tehlikelidir.
Kurbandan çıkan atıklar dikkatlice kanalizasyona atılmalıdır.Çevre sağlığına büyük özen gösterilmelidir.
Kurban da beslenmemize de çok dikkat etmeliyiz.Aşırı yağ ve protein yüklemesi ishal ve benzeri mide,bağırsak sistemi hastalıklarını tetikleyeceği gibi kronik hastağı olanlar;özellikle yüksek tansiyon,şeker hastalığı ve yüksek kolestrolü bulunanlar hayati tehlike ile bile karşı karşıya kalabilirler.
Normalde uyguladıkları diet programının çok dışına çıkmaları vücüdun ani bir tehlike ile yüzleşmesine yol açacaktır.Tabii kimseye dinimizin emrettiği kurban etinden “yemeyin” demiyoruz ama burada da ölçülü olmaya özellikle dikkat etmeliyiz.Yağsız pişirme yöntemleri tercih edilmeli.Mümkün oldukça et dinlendirilmeli yumuşamasına fırsat verilmeli ki hazmıda o kadar kolay olsun.Etin kısık ateşte pişirilmesini önerir büyüklerimiz,bunun da sağlık açısından çok yararlı olduğunu vurgulamalıyım.
Dietisyenler kurban etinin sebze ile pişilmesi ve tüketilmesinin kolestrolü dengeleyeceğini söylüyor.
Bayramlarda trafik kazalarıda hepimizde çok üzmekte.Trafikte sorumluluğumuzu bilerek kendimizin ve başkalarıın canını tehlikeye atmamalıyız.
Bayramda etin yanında tatlılar,çukulatalar,börekler de normalden fazla miktarda tüketiliyor.Bunlarda güzel bayram günlerini acil serviste geçirmenize sebep olabilir.
Bayram boyu ben acilde görevli  olacağım efendim,beklerim.. (tabii bayramlaşmaya)
Hepinizin mübarek kurban bayramını kutlar sağlık ve neşe dolu günler dilerim.
                                           Dr.Birand TANERİ     
                                        Kasım 2010 / ANKARA