sigaraya veda
SİGARAYA VEDA
Bu hafta size sigara ve yol açtığı hastalıklar konusundan bahsedeceğim.
Dünya sigarayı bırakma günü olan 9 Şubat geçtiğimiz günlerde İl Sağlık Müdürlüğümüz başta olmak üzere çeşitli platformlarda düzenlenen etkinliklerle verimli bir şekilde değerlendirildi.Çoğu tiryaki bu özel günü fırsat bilerek bilinçlendirici bu paneler sayesinde sigaraya veda etti.
Her yıl ülkemizde 120 bin,dünyada 4 milyon insan sigara yüzünden ölmekte ve bunların büyük bir kısmınıda genç ölümleri oluşturmaktadır.Sigaraya harcanan para 8 milyar doları bulmakta,neden olduğu hastalıkların tedavisi için ise 5 milyar dolar harcanmaktadır.
Yani sigaranın aile bütçemizi etkileri kadar milli ekonomiye zararıda çok büyük boyutlardadır..
Sigarayı bırakmak için sigaranın yol açtığı hastalıkları iyi bilmekte fayda var.Bunların en başında kanserler gelmektedir.Sigaranın içerdiği zararlı maddeler her çeşit kanserin tetikleyicisi ve hatta çoğunun temel sebebidir.Kulak burun boğaz hastalıkları,alt solunum yolu hastalıkları(kanser ve diğer akciğer hastalıklar),kalp ve damar hastalıkları,sindirim sistemi hastalıkları,cinsel bozukluklar,cilt hastalıkları,endokrin sistem hastalıkları,romatizmal hastalıklar,psikiyatrik hastalıklar,böbrek ve göz hastalıklarının temelinde sigara tüketimi yatmakadır.
Ne yazik ki yukarıda bahsettiğim hastalıklar ve riskleri sadece aktif içiciler için değil etraftaki pasif içiciler için de geçerlidir.Özellikle yenidoğan başta olmak üzere tüm bebekler sigara dumanından olduğu kadar ebeveynlerin üstlerine sinen nikotin kokusuyla,emziren annenin bebeği ise sütünden etkilenebilmekte,çaresizce bahsi geçen hastalıkların pençesine düşebilmektedirler.
Burada vurgulamak istediğim en önemli konu ise sigara içmek yerine bırakmanın bir moda olduğu günümüzde;gençlerin sigara içmeyen arkadaşlarına,büyüklerine özendirme bilincidir.
Şuhut'ta çok kişiye de sigarayı bıraktırmış olmanın hazzını yaşıyorum.Bırakmak ilk önce kafada biter derler ya,işte kafada bitirebilmek için en etkili yöntem olan bırakmış kişilerin hikayelerini anlatıyorum hastalarıma.
Hani atalarımız ne güzel söylemiş"Eşşekden düşmeyi eşşekden düşen birine sor"diye.(tabii sigarayı bırakmayanlar asıl düşenler bence.)
Şöyle ki bir hastam"ben kahvaltıdan sonra içmesem hiç içmem"diyordu,çok açık ki kahvaltı yapmayan bu kişi bırakabilecekti ve bıraktı.
Başka biri"eve girmesem içmem" diyordu bu kişi ise sabahlara kadar sokaklarda yürümüş iki gün boyunca belki bir Afyon mesafesine ama o da bunda başarılı oldu.Bir başka hastam da sigara paketini gece dışarda nemli,yağmurlu bir ortamda unutmuş,sabah o kötü tütün kokusu iğrendirmiş onu.
Birde sigaradan dolayı ağır bir hastalığa yakalanmış yani bir anlamda iş işten geçipte bırakanlar var buda bırakmak sayılırsa.Bu kişiler soluyacak bir nefes havaya muhtaç olduğundan pişman bir şekilde artık sigara içemez hale gelen tiryakiler ne yazık ki..Yani kısaca dudak,el tiyakiliği kadar sigara içirten bazı başka sebeplerden uzak durmakda bırakabilmek için çok önemli.
Sizinde etrafınızda bu tür hikayelerle sigarayı bırakanlar vardır mutlaka.Bence onları dinlemekte,duyduklarınızı başkalarına anlatmakda büyük fayda var.
Yine klinik gözlemlerimde gördüğüm kadarıyla sigarayı azaltarak bırakabilmek de mümkün.Kimi zaman defalarca bırakmayı denemek,bu zararlı alışkanlığa tekrar başlansa bile yılmadan mücadele etmek çok önemli.
Ortayaşlardaki üst ve alt solunum yolu hastalıklarında sık karşılaştığım tablo ise hastaların akciğer dinleme bulguları ve röntgen sonuçlarının kimlik yaşlarından bir 15 yaş önde gittiği ve neyazıkki yine kan tablolarının da bir o kadar bozuk olduğu..
Sigarayı bırakan veya bırakmayı deneyen kişilerin genel sağlık durumu hemen olumlu anlamda değişmekde ve kişiye yardımcı olarak verdiğimiz balgam söktürücü ilaçlarla ciğerler hızla kendini toparlamaktadır.Kimi zaman iştah fazlasıyla açılsada ben sigarayı bırakan kişilerin bu aldığı kiloların zararının,sigaranın verdiği zararlardan çok daha az olduğunu önemle vurguluyorum.
Ancak çok önemli bir uyarım da yine sigarayı bırakan kişilerin,zamanla kendilerini sağlıklı hissettikçe günlük aktivitelerde vücutlarına çok fazla yüklendikleri,bu sebeplede çeşitli risklerle karşı karşıya olduklarıdır.
Tedavide lazer,akapunktur ve daha birçok yöntem vardır.Nikotin bantları ve nikotin sakızlarınında önemli ölçüde bırakmaya yardımcı olduğunu gözlemlemekteyiz.
Biz hekimler için en önemli olansa koruyucu hekimlik,yani hasta olmadan hastalığı önlemektir.Bu sırf hekimlerin görevi değil bilinçli ve sağlıklı nesiller yetiştirmek isteyen herkesin görevi olmalıdır.
Ormana ve çevreye en duyarlı olması gereken ilçemiz halkının,yemyeşil,güzel ve yeni ormanlarımızı,fidanlıklarımız gördüğü halde sigaranın orman yangınları,çevre kirliliği ve sigara kağıdı kullanımı için yılda 4 milyondan fazla ağaç kesilmesine neden olduğunu bilmesi sigara içmemek,bırakmak için yeterli bir sebep değil mi?
İlçemiz merkezinde ve köylerinde jandarmamızın,ilçe emniyet amirliğimizin değerli mensuplarının katkılarıyla sigara denetimlerine titizlikle devam etmekteyiz.
Bilinçlendirme ve eğitim görevlerini sürdürmeye çalışmaktayız ancak kanun çok açık ve uymayanlar hakkında cezai işlem uygulanması kaçınılmaz.Lütfen sizde kapalı mekanlarda tütün mamullerini kullananları uyarınız.Uyarıları aldırış etemeyenleri sağlık grup başkanlığımıza bildiriniz.
Geçtiğimiz günlerde sağlık adına yaptğımız çalışmaların yine başta bazı sağlık çalışanları tarafından engel olunmaya çalışılmasını üzülerek gördüm.Grup başkanlığımıza bağlı hastanemiz ve onbir adet sağlık ocağındaki prensipli tutumumuz,sağlıkta dönüşüm programı çerçevesindeki gayretlerimiz aynen devam edecektir.İlçemiz sağlıkda yakaladığı bu başarıyı asla kaybetmeyecektir;benden sonrada hizmet sancağının elden ele dolaşacağından ve asla yere düşmeyeceğinden eminim.
Yazılarıma bir süre ara verirken hepinize dumansız,sağlıklı günler diliyorum.
Dr.Birand TANERİ
|