UYKU BOZUKLUKLARI

UYKU BOZUKLUKLARI
 
Hayatımızın yaklaşık olarak 25 yılını uyuyarak geçiririz.Güzel bir
uyku dinlenmemiz için gerekli olduğu kadar kimi zaman hayatın
yükünden,streslerinden kaçmak için bir vesiledir.
Yorulan,yıpranan sinir sisteminin yenilenmesi,yeni öğrenilen
bilgilerin işlenmesi için ise uyuma zaruridir.
Sabah uyandığınızda uykunuzu alamamış hissediyor veya
yorgun,sinirli,baş ağrısıyla uyanıyor,gün içersinde işinize konsantre
olamıyorsanız,unutkansanız,kontrol edilemeyen şişmanlık söz
konusuysa,mide yanmanız,titremeleriniz ve çarpıntınız oluyorsa ve bu
yakınmalar iki haftadan daha uzun süre sabahları tekrarlıyorsa uyku
probleminiz olduğundan bahsedilebilir.
Uykusuzluğun psikolojik veya fiziksel çok çeşitli sebepleri
olabilir.Kimi zaman ilaç,alkol kullanımı gibi tetikleyiciler,uzun uçak
yolculukları,moral(ruhsal durum) bozuklukları gibi geçici etkenler
uykusuzluğa sebebiyet verebilir.
Uykunun her yaş içini ideal bir süresi vardır.Zamanımızın olması
gerekenden fazlasını veya daha azını uykuda geçirilmesi başka
rahatsızlıkların belirtisi olabilir.Örneğin depresyonda ki bir birey
çok uzun saatler uyuyabilir veya tiroid (guatr) bezinin az veya çok
çalışması uyku süremizi doğrudan etkiler.Ne yazık ki ilçemizde çok
önemli tiroid fonksiyon testleri yapılamamakta ve görevde olduğum
sürede ben bunu çok uğraşmama rağmen başaramadım.
Horlamada sık karşılaştığımız yakınmalardandır.Genelde nedeni solunum
yolunda ki darlık veya tıkanıklıklardır.Ayrıca
şişmanlık,yorgunluk,kötü beslenme,sigara ve alkol kullanımı da horlama
sebebi olabilir.Kulak burun boğaz ve göğüs hastalıkları uzmanlarınca
ileri tetkikler ile değerlendirilmesi gereken ve kimi zaman yeterli
oksijen alamamızla alakalı olan bu durum için ayrıca il merkezimizde
uyku laboratuvarlarıda bulunmaktadır.
Çoğu ölümün uyku esnasında,sabaha karşı olduğunu da önemle hatırlatmak
isterim.Yani kalp hastalıkları ve benzeri sistemik hastalıkların
kontrol altına alınması uyku kalitemizi arttıracağı gibi çeşitli
risikleri de azaltacaktır.
Çoğu annenin yakındığı çocuklarda ki uyku bozuklukları ise çocukta
hiperaktiviteye sebep olmaktadır.Çocukların sağlıklı büyümek için
düzenli uykuya ihtiyaçları vardır.Bunun için gündüz uykusunun
düzenlenmesi gibi bir dolu tavsiyemiz olacaktır ancak ilçemizde de sık
sık kullanılan
bazı uygunsuz uyku vericilerin kullanılması çok tehlikelidir!
Uykuda altını ıslatan çocukta sık karşılaşılan bir hasta
gurubudur.Basit tavsiyeler (yatmadan önce sıvı alımının
engellenmesi,gece ebeveynlerce çiş'e kaldırılması,çocuğun kınanmaması
v.b...) yanısıra ilaç tedavisi ve psikoterapi gerekebilmektedir.Bu
tarz şikayetleri olan bir çocuk en geç ilkokula başlamadan önce
mutlaka bir hekime danışılmalıdır.
Uyku ilaçları kesinlikle hekiminizin tavsiyesi ile alınmalı ve
kontrollü olarak kullanılmalıdır.Kontrolsüz kullanımları bağımlılığa
ve uyku bozukluğunun kötüleşmesine sebep olabilir.
Uykuda yürüme,konuşma,kabus gibi dışardan tebessümle gözlenen tablolar
da uyku bozuklukları başlığı altında incelenmektedir.Çoğu psikolojik
destek ile tedavi edilebilir.
Uyku apnesi yani uykuda geçici bir süre nefes almanın duraklaması da
ciddi,tehlikeli bir şikayettir.
Mutlaka arkasında yatan sebep araştırılmalıdır.Eğer zamanında tedavi
edilmezse iktidarsızlık,kalp krizi,felç,inmeye sebep olabilir.
Uyku bozuklukları meslek hayatımızı,ev hayatımızı olumsuz etkilediği
gibi verimliliğimizi düşürür ve hastalıklara yakalanma yatkınlığımızı
da arttırabilir.
Mışıl mışıl bir uyku için bazı tavsiyelerim olacak,
İlk olarak ne çok aç ne de çok tok olmalı,yatmadan 2 saat önce
yememelisiniz.Yok illa yemeden yatamıyorsanız ilçemizin güzel patatesi
veya bir adet muz biraz uyku getirebilir.Hazımsızlık yapmıyorsa ılık
bir bardak süt içebilirsiniz.
Kahve ve kafein içeren içecekler uyarıcı olduğundan uykunun başlıca
düşmanlarıdır.
Yattığınız odayı sadece uyumak için kullanmaya çalışın.Mümkünse
yatmadan yarım saat önce havalandırın.Oda ne çok sıcak nede çok soğuk
olsun.Eğer mümkünse canlı çiçek bulundurmayın.Üzerinde allerjen
olabilecek eski halı,kilim bulunmaması da bir tedbir olacaktır.
Uyku saatinizi değiştirmeyin,haftasonları da aynı saatlerde
yatmaya,kalkmaya özen gösterin.
Yatmadan önce ılık bir duş,sevdiğiniz bir kitap (kısa süreyle,yatak
dışında) veya yazı okumak daha çabuk uykunuzu
getirecektir.Uyuyamadığınızda yataktan çıkın,bir süre sonra uykunuz
geldiğinde tekrar yatın.
Yatak odası lambasını beyaz yerine sarı ampulden seçmeye çalışın.Beyaz
ışık beynimizi güneş ışığıymış gibi kandırıp uyku hormonlarımızı
azaltabilir.
Üzerinden bir yıldan fazla süre geçmesine rağmen bağırsak parazitleri
yazımın başka web sitelerinde tıklanma rekorları kırması insanları
bilgilendirebilmem açısından beni çok memnun etti.
İyi uykular,tatlı rüyalar,Allah rahatlık versin.
 
Bu vesile ile tüm fedakar sağlık çalışanlarının 14 mart tıp
bayramlarını kutlarım.
 
 
E-posta: birandst@yahoo.com